Bijen op de Prinsengracht

Vliegende vrienden in vol bedrijf. Dit speelt zich allemaal af in onze voortuin. Hommels en bijen schijnen in de verdrukking te zijn, maar wij hebben geluk en zij vliegen af en aan.Vlinders daarentegen zien we maar zelden.

WRITE NOW! Stem op Hannah

Ons nichtje Hannah Pinson is finaliste van WRITE NOW! een wedstrijd voor jonge schrijvers onder auspiciën van de Taalunie. A.s. zondag is de finale in Rotterdam. U kunt nu nog uw stem uitbrengen door op deze link te klikken en haar naam te kiezen.

http://writenow.em-cultuur.nl/default.aspx 

Zij hoort te winnen : oordeel zelf. Dit is haar ingezonden tekst :
http://www.writenow.nu/finale/hannah-pinson

Dagboek Rome Slot

27 mei 2012

Dagboek Rome 9A, omdat het eigenlijke dagboek al geschreven is door S., die lieverd, die de schrijftrant in mijn naam doet. Maar nee, hier zijn geen flauwe grapjes en haspelende zinnen, maar een exacte weergave van hetgeen we die dag gezien hebben plus achtergrondinformatie die ertoe doet. Hiertoe zijn er thuis al een aantal werken geraadpleegd en is er hevig op van de Bib geleende cursussen gestudeerd om de Italiaanse taal enigszins machtig te worden. Het is haar al mogelijk om de opschriften te lezen, wat erg handig is. Ik ben anders, ik moet het hebben van indrukken en omstandigheden die zich ter plaatse voordoen, wat soms tot irritatie kan leiden bij haar. Maar ze kent mij zo langzamerhand en weet dat het bijna niet te veranderen is.
De 27e is nog een bijzondere dag ook. S. is jarig en wordt geheel vanzelf een jaartje ouder. Dat moet gevierd worden denk je dan, overdag lekker eten, mooie dingen bekijken en 's avond naar de opera in het Teatro dell'Opera di Roma. Men gaf een opvoering van de opera Attila met als dirigent Riccardo Muti, niet te verwarren met Mutti, want dat is een zij die uitmuntend viool speelt. Van dat lekkere eten en dat mooie dingen zien kwam helaas niets, want er sloeg een griepvirus toe en in plaats van mijn verzorgende taak naar haar toe draaide ze dat om en voorzag mij van allerlei warme dranken en zo meer zodat ik mij enigszins senang voelde. We sliepen een groot gedeelte van de dag en kleedden ons toen in ons super nette pak, ik met das maar zonder vest, om ons met de metro naar de opera te laten vervoeren. Gelukkig had ik mijn kijkertje bij want we kregen in de zijloge één stoel aangewezen voorin en één tweede rij en dat voor 100 euro de man. Terug in de studio aangekomen liet S.  me terloops weten dat het Pinksteren was en dus had ik de “Zaligen Hoogdag”, die mijn schoonmoeder zo mooi kon zeggen geheel en al over het hoofd gezien. S. is trouwens nooit op Pinksteren jarig, maar het schijnt eens in de zoveel jaar voor te komen.

Rome, maandag 28 mei 2012
Koorts allebei, slapen.

Rome, dinsdag, 29 mei 2012
Het gaat ietsje beter. We zitten onder de parasol op het dakterras en volgen met de ogen de zwaluwen. Je hebt er van twee soorten. De boerenzwaluw vliegt af en aan naar een gat in de zijmuur en werkt de hele dag gestaag door. De gierzwaluwen komen in drommen en scheren hoog in de lucht, dan zijn ze weer verdwenen. De merel slaat ergens beneden tussen de huizenblokken maar laat zich niet zien. We gaan nog biefstuk bakken met ratatouille. Dan gaan we pakken en stofzuigen. Morgen om 4:30 komt de taxichauffeur ons oppikken voor de tocht naar Fiumicino, de internationale luchthaven. En dan hop… naar ons eigenste bed.

Dagboek Rome 9

Zondag, 27 mei 2012

Het is Pinksteren. Sonia is jarig. Jan Willem staat op met koorts : griep!  We kleden ons toch maar aan om eten te kopen hieronder bij de jongens uit Bangladesh. Een heerlijk ontbijt met uitzicht op het ontwakende Rome. Wat is de lucht transparant blauw, inderdaad zoals op de schilderijen van de Madonna. De citroenen, de olijfjes zijn al herkenbaar in de vruchtzetting.
We slapen de hele dag, maar vertrekken om vier uur toch met de metro naar de Teatro dell' opera di Roma. We hebben immers peperdure kaartjes voor Verdi's opera Attila, met de dirigent Riccardo Muti. Jan Willem zit de opera uit, hij is er niet helemaal bij, zit ook achteraan in de loge waar het uitzicht, voor die prijs, nu ook weer niet compleet te noemen is. Sonia zit vooraan in de zijloge en geniet met volle teugen. Net levende schilderijen, wat een muziek, wat een patriottisme. Waarschijnlijk erg actueel. Redt la Patria. Rome zal betalen! Het publiek barst steeds in applaus uit en het is niet duidelijk of dit wegens de klank of de inhoud is. Inderdaad het klopt allemaal, je vergeet waarover het eigenlijk gaat, Italië nu, het Italië van Verdi of de vroeg Christelijke tijd, de nadagen van het  Romeinse Keizerrijk. Het is één continu lijn. Waar staat Monti nu eigenlijk? Is hij de redder des vaderlands of een indringer? Het loopt niet goed af met Attila, al vinden we hem erg sympathiek, ook erg esthetisch.

En nu gauw naar het bedje toe. We bellen Massimo af. We zouden hem op Pinkstermaandag opzoeken in Frascati, maar vinden het nu met JW's labiele situatie niet verantwoord om die treinreis te maken.
Thuisgekomen lust JW toch nog een bord tagliatelline met uitgebakken spek en meegebakken verse cichoreibladeren, geraspte peccorini romana, een idee opgedaan op het terras van de Scala in Trastevere. Een succes. Als er morgen maar een open apotheek is te vinden.
We horen een groots vuurwerk in de verte, gisteren ook al, maar dan van de andere kant af.

Dagboek Rome 8

zaterdag, 26 mei 2012

Jan Willem is gisteren wankelend thuisgekomen, oververmoeid waarschijnlijk. Toch wil hij vandaag wat doen. Wij houden het bescheiden door een bezoek aan de St. Jan van Lateranen.

De façade kennen we al omdat we er geregeld langs rijden met bus 87. Toch maakt het neo-klassieke portaal van Alexander Galileï nog meer indruk als je ervoor staat. Indruk maken daar is alles op gericht in deze voornaamste aller kathedralen, de kerk van de Paus, als bisschop van Rome. Dit is een tweede gevel; de oorspronkelijke gevel, vrij onopvallend, maar mooi klassiek, staat op het plein met de grootste Egyptische obelisk ter wereld, door Keizer Constantijn, die zich tot het christendom bekeerde, geroofd uit de tempel van Karnak. Overigens was het niet zijn bedoeling om die hier te plaatsen, maar in Constantinopel. Het aanpalende paleis van Lateranen is gebouwd, in meerdere fasen, op het terrein door de Romeinse keizer geschonken ter huisvesting aan de toenmalige paus. Daar werden in de loop der eeuwen een tiental kerkelijke concilies gehouden.

Een bezoek aan het museum slaan we over, evenals het op de knieën beklimmen van de heilige trap. Dit schouwspel van hysterisch kruipende gelovigen hebben we veertig jaar geleden, bij ons eerste bezoek aan Rome, nog aanschouwd, maar nu lijkt het gebruik te zijn afgeschaft. Er zit een afgesloten hek voor. Pelgrims zien we eigenlijk niet manifest, als ze er zijn gedragen ze zich als toeristen : gapend, getooid met camera's, als schapen volgend. De gids, met opgestoken plu, mag je niet uit het oog verliezen. In afgezonderde zijkapellen is er wel gelegenheid tot bidden in stilte. Daar maken veel gelovigen individueel gebruik van.

Binnenkomend in de basiliek overvalt je, net zoals in de St. Pieter, de afmeting. Twaalf gigantische apostelen, in rococo-stijl, bemannen de nissen van de middenbeuk. Dit is geen zwier meer, maar pure dreiging. Ze zwaaien met boeken, dreigen met vuisten, wapperen met loszittende gewaden. De eerste kerk op die plek werd de paus geschonken door de keizer Constantijn. Ze werd gebouwd op de plek van een Romeins fort, tegen de stadsmuren van Aurelius. Van deze voorgangers is niet zo heel veel meer over, want de kerk werd meermaals herbouwd. Het meest in de buurt van het vroege christendom is de troon van de paus, in het met oude mozaïeken bekleedde koor, deze detoneert in zijn eenvoud dan ook geheel met de rest van de kerk, waar alles van een super-barok is, zelfs het grafmonument van Leo XIII die toch al beter had moeten weten.

Het baptisterium, met echt marmeren bad, om in af te dalen voor de doop, is een Romaans rond tempeltje achter de kerk. Men vindt hier nog het meest de sfeer terug van de eerste tempels der christenen, maar dan zijn we al in de elfde eeuw. Ook het naastgelegen klooster van de benedictijnen, vroeger belast met de zorg voor de kerk, ademt nog de sfeer van de vroege middeleeuwen. Dit sluit mooi aan bij de collectie van vroeg christelijke kunst, bijna nog Romeinse klassieke stijl, die we gisteren zagen in het Vaticaan. Het enige wat ontbreekt in onze rondgang langs de kerken van Rome is onze eigen tijd. Het lijkt of de kerk tot de jaren vijftig is blijven hangen in de barok of neo-klassiek. Nu schijnt het Vaticaan wel een collectie hedendaagse kunst te hebben, die hebben we gisteren helaas overgeslagen, zodat we daar geen oordeel over kunnen hebben.

Zo, genoeg gedaan voor vandaag. Met de metro belanden we gezwind in ons eigen stadsdeel, waar we bij de metrouitgang een trattoria beproeven om pasta te eten. Jan Willem oogst succes met een tekening van vader met zoon op de knie. Zoals altijd heeft hij geen moeite met wegschenken. De tekening zal worden ingelijst. En dan naar bed voor de middagrust.  De avond brengen we ook al door voor de televisie met de e-books. Jan Willem is niet lekker.
Sonia heeft vuurrode vlekken op de enkels, vlak boven de randen van de sokken. Vlooienbeten? Zijn de katten van Rome dan niet ongevaarlijk?

Dagboek Rome 7

Vrijdag 25 mei 2012

Ook vandaag weer geluncht op het dakterras, voor we onze was ophingen zoals Sophia Loren in "Una giornata particular". We maakten een mooi bordje sla met buffelmozarella, tomaat en wilde basilicum van eigen potplant.  Een broodje, een wijn uit de Campagna, Aglianico ( dat is de druivensoort) Beneventano en een flinke scheut groene olijfolie. We lazen zonet dat de gemiddelde Romein tijdens het keizerrijk 1 liter olijfolie per week en driekwart liter wijn per dag verbruikte. Dat halen wij nooit, maar we eten daarentegen wel vlees en dat was voor de meeste burgers destijds onbereikbaar. Brood daarentegen hadden ze in overvloed, als er tenminste ten gevolge van natuurrampen of oorlog geen hongersnood was.  Een informatief, kritisch boek is "Stad in marmer" van Jona Lendering, een gids voor het antieke Rome aan de hand van getuigenissen van tijdgenoten. Dat hebben we als digitaal boek bij ons op de iPad. De andere gidsen waar we thuis zo blij mee waren, zoals die van Triposi, blijken hier hun nut te verliezen, omdat ze steeds vragen om een online verbinding en dat blijkt hier teveel gevraagd. Na een week zijn we er nog niet in geslaagd om een mail naar huis te sturen. Zelfs het vinden van een brievenbus bleek een hele toer. Eerst koop je een ansichtkaart, dan zoek je een postkantoor om postzegels te kopen. Daarvoor moet je een nummertje trekken en een half uur in de rij staan. Als je dan je kaarten hebt geschreven, blijkt het postkantoor geen brievenbus te hebben en moet je weer navragen op welke straathoek die zich wel niet zou kunnen bevinden. De hulpvaardige omstanders zijn het daar niet helemaal over eens.  Het leven is en was ook in het pre-digitale tijdperk niet gemakkelijk. In zo'n woonwijk als hier worden de telefoonkantoortjes voor en door immigranten gerund. Er staat wel al een computer. De computerwinkels zijn deftige kantoren achter dichtgeschilderde ramen, zo te zien bestemd voor bedrijven. Welke particulier zou nou ook willen beginnen aan een computer? ze schrijven niet eens brieven. Massimo begon ook afwerend met zijn handen te wuiven toen Sonia hem een demonstratie van de Rome-gids op iPad wilde geven. "O, nee, daar begin ik niet aan."

Op naar het Vaticaan. We beginnen er laat aan omdat onze vriendin Mary ons dat had aangeraden om de drukte te ontlopen. Dat klopt, maar we werden wel de Sixtijnse kapel uitgejaagd om zes uur. Geeft niet, we konden toen al geen stap meer verzetten, en moesten nog de St. Pieter doen. Waar het Vaticaan in excelleert is zijn postkantoor, prominent en overal aanwezig, de postzegels zijn mooi en de brievenbussen overal aanwezig. Kan de verantwoordelijke kardinaal er Rome niet bij nemen?

We hebben in de Musea van het Vaticaan zoveel moois gezien, de collecties van antieke beelden vooral, dat een beschrijving nu tekort schiet. We hebben heel veel foto's van Romeinse en Griekse koppen, forse torso's, stevige borsten, aanbiddelijke knieën, rechte tenen, maar ook badkuipen, doorkijkjes op de tuin, eindeloze galerijen, geschilderde landkaarten, Brusselse tapijten en renaissance fresco's.

Tussen de ceasars

Op de terugweg raakte onze bus verzeild in een demonstratie van fietsers, honderden. Het ging er vrolijk aan toe. Ze hadden iets tegen BTW- verhoging. Wij geraakten uiteindelijk toch bij de Italiaan op het pleintje. We aten een voorgerecht bestaande uit een auberginetaartje met daarin een soufflé van ricotta van buffelmelk, heel verfijnd. De pasta met kreeftjes was lekker maar was toch teveel diepvriesprut uit de oriënt zoals overal. We troostten ons met een bakje heerlijk ijs.

Dagboek Rome 6

Donderdag 24 mei 2012

Vanmorgen geen zin, de rug en de voeten protesteren. Op advies van Massimo, onze huisbaas, die uitstekend Frans spreekt, omdat hij jaren in Parijs woonde, zoeken we in de buurt naar het groene plein, Scipione Adorrato, omdat daar een uitstekend restaurant zou zijn. Dat vinden we, leuke kaart hadden ze gisteren. Vandaag gaan ze pas om 18:00 open. Vanavond zal het ons niet lukken omdat we om die tijd een barokconcert hebben in de kerk op de Piazza Navone.

Het is stralend weer, we besluiten te brunchen op ons dakterras. Daartoe slaan we allerlei delicatessen in, in de buurtwinkels. Gezellig wonen is het hier. Mannetjes zitten in de lommer op bankjes, laten de hond uit.  De vrouwen staan te kletsen aan de toonbank. Ze hebben het over mensen die ze kennen. Er is altijd wel iemand iets overkomen, of anders zijn het de plantjes wel op het balkon. De man van de bloemenstal hoort het geduldig aan. ja, dat gebeurt soms dat ze doodgaan. Wij kopen ook vier begoniaatjes voor vier euro. Zo voelen we ons nog meer thuis.
Het is loom weer. We zien de was van de buren wapperen. Zetten espresso op het vuur. Heerlijke croissant, verrukkelijk rond broodje, kan je vullen met gorgonzola. Rode kersen toe. We proberen een boekje te lezen, maar zullen wel weer in slaap sukkelen.

Toch nog op tijd wakker geworden om bijtijds in de stad te zijn. We hebben zelfs nog tijd op enkele kerken te bezichtigen in de buurt. Allereerst het Pantheon, waarvan de trotse bezitters nog steeds niet willen begrijpen dat hun bezoekers echt niet komen uit godvruchtigheid, maar om zich te vergapen aan een heidens wereldwonder. Er wordt om stilte gemaand, maar de duizenden aanwezigen blijven uitroepen van bewondering slaken en elkaar luidkeels aanwijzingen geven. Kijk, daar !
De Santa Maria dell' Anima beantwoordt beter aan de benaming kerk. Deze barokke kerk wordt ook wel de Teutoonse kerk genoemd, want de voertaal is Duits. Zij werd in 1350 gesticht door Johannes en Katharina Peters uit Dordrecht om de pelgrims uit de Nederlanden en het Rijnland op te vangen. Rond 1500 werd de kerk in de huidige staat herbouwd door Duitsers, maar ook Vlamingen en Katholieke Hollanders beschouwden het als hun kerk. Vandaar dat de eerste en enige Nederlandse paus, Adrianus VI (1450-1523) er werd begraven in een marmeren pronkgraf.

 De Santa Maria dell'Anima

In 1844 trokken de Belgen weg naar de Julianuskerk van de Vlamingen, I Fiaminghi. In 1919 hielden de Nederlanders het voor gezien en trokken in bij de San Michèle van de Friezen. De Duitsers besteden heel veel zorg aan hun kerk, deze is prachtig gerestaureerd. Je kan er biechten, maar dan wel in het Duits.
De daar tegenover liggende kapel van de Lorreinen heeft Frans als voertaal. Ook prachtig onderhouden. We konden een mooie foto maken van het gewelf, beschilderd door Corrado Giaquinte in 1731, omdat je door het offeren van een muntstuk van 50 eurocent de hele kerk kon uitlichten.

Borremini's kerk en Bernini's fontein

In de haast consumeerden we nog een ijsje op een terras van de Piazza Navone, de enige manier om naar het toilet te kunnen, en toen begon het concert in de Sant Agnese in Agone. De organisatie die dit en vorig concert organiseerde is te vinden op www.romaoperaomnia.it. Ze werken samen met muzikanten, in dit geval het Schola Romana Ensemble, die op authentieke instrumenten spelend, de eenheid tot stand brengt tussen architectuur, beeldende kunst en muziek. Vanavond stonden de grote innovatoren van de barok centraal. De kerk is tot stand gekomen op initiatief van Paus Innocentius X die zich in 1652 een familiekerk wenste te bouwen. Zijn neef en opvolger speelde de grote architecten Borremini en Bernini tegen elkaar uit, maar ondanks hun rivaliteit is de façade en het geheel van de Piazza Navone met de grote Vier Rivierenfontein in het midden toch een meesterlijk en harmonisch geheel. Het interieur is een en al drama, vier taferelen van de marteldood en dan nog eens de Heilige Agnes in agonie in de vlammen met de Heilige Stefano aan de overkant, met pijlen doorboord.

De Heilige Agnes in doodsangst

De muziek, met een dramatische sopraan sloot hier mooi bij aan. Het contrast met de serene renaissancemuziek van vorige dinsdag was frappant. De Italiaanse opera is geboren. Het stoorde Jan Willem wel dat deze muziek dan wel uit de juiste periode kwam, maar deze zou nooit in een katholieke kerk zijn uitgevoerd. Toen hield men het daar nog op Gregoriaans.
Op een nabijgelegen terras van een Trattoria aten we reepjes bief op riccola-sla met balsamicco-azijn uit Modena. Iets om te onthouden. De rode wijn van Castilli romani is er sterk genoeg voor.
De ruïnes van Rome werden mooi uitgelicht. Het was een voortreffelijke busrit naar huis, zeg maar spectaculair.